Nicość

Nicość przenicowała się także i dla mnie.
Naprawdę wywróciła się na drugą stronę.
Gdzież ja to się znalazłam -
od stóp do głowy wśród planet,
nawet nie pamiętając, jak nie było nie być.

O mój tutaj spotkany, tutaj pokochany,
już tylko się domyślam z ręką na twoim ramieniu,
ile po tamtej stronie pustki na nas przypada,
ile tam ciszy na jednego tu świerszcza,
ile tam braku łąki na jeden tu listeczek szczawiu,
a słońce po ciemnościach jak odszkodowanie
w kropli rosy – za jakie głębokie tam susze!

Gwiezdne na chybił trafił! Tutejsze na opak!
Rozpięte na krzywiznach, ciężarach, szorstkościach i ruchach!
Przerwa w nieskończoności dla bezkresnego nieba!
Ulga po nieprzestrzeni w kształcie chwiejnej brzozy!

Teraz albo nigdy wiatr porusza chmurą,
bo wiatr to właśnie to, co tam nie wieje.
I wkracza żuk na ścieżkę w ciemnym garniturze świadka
na okoliczność długiego na krótkie życie czekania.
A mnie tak się złożyło, że jestem przy tobie.
I doprawdy nie widzę w tym nic
zwyczajnego.

Przyczynek do statystyki

 Na stu ludzi

wiedzących wszystko lepiej
– pięćdziesięciu dwóch;

niepewnych każdego kroku
– prawie cała reszta;

gotowych pomóc,
o ile nie potrwa to długo
– aż czterdziestu dziewięciu;

dobrych zawsze,
bo nie potrafią inaczej
– czterech, no może pięciu;

skłonnych do podziwu bez zawiści
– osiemnastu;

żyjących w stałej trwodze
przed kimś albo czymś
– siedemdziesięciu siedmiu;

uzdolnionych do szczęścia
– dwudziestu kilku najwyżej;

niegroźnych pojedynczo,
dziczejących w tłumie
– ponad połowa na pewno;

okrutnych,
kiedy zmuszą ich okoliczności
– tego lepiej nie wiedzieć
nawet w przybliżeniu;

mądrych po szkodzie
– niewielu więcej
niż mądrych przed szkodą;

niczego nie biorących z życia oprócz rzeczy
– czterdziestu,
chociaż chciałabym się mylić;

skulonych, obolałych
i bez latarki w ciemności
– osiemdziesięciu trzech
prędzej czy później;

godnych współczucia
– dziewięćdziesięciu dziewięciu;

śmiertelnych
– stu na stu.
Liczba, która jak dotąd nie ulega zmianie.

Nic dwa razy

Nic dwa razy się nie zdarza
I nie zdarzy. Z tej przyczyny
Zrodziliśmy się bez wprawy
I pomrzemy bez rutyny.

Choćbyśmy uczniami byli
Najtępszymi w szkole świata,
Nie będziemy repetować
Żadnej zimy ani lata.

Żaden dzień się nie powtórzy,
Nie ma dwóch podobnych nocy,
Dwóch tych samych pocałunków,
Dwóch jednakich spojrzeń w oczy.

Wczoraj, kiedy twoje imię
Ktoś wymówił przy mnie głośno,
Tak mi było, jakby róża
Przez otwarte wpadła okno.

Dziś, kiedy jesteśmy razem,
Odwróciłam twarz ku ścianie.
Róża? Jak wygląda róża?
Czy to kwiat? A może kamień?

Czemu ty się, zła godzino,
Z niepotrzebnym mieszasz lękiem?
Jesteś- a więc musisz minąć.
Miniesz- a więc to jest piękne.

Uśmiechnięci, wpółobjęci,
Spróbujemy szukać zgody,
Choć różnimy się od siebie,
Jak dwie krople czystej wody.

Pochodzenie święta wywodzi się z zapisanych w Torze reguł dotyczących składania w Świątyni ofiar z owoców młodych drzew.

W Księdze Kapłańskiej czytamy: „Gdy przyjdziecie do ziemi [Izraela] i będziecie sadzić wszelkie drzewo [rodzące] jadalny owoc, będzie wam ten owoc wzbroniony. Przez trzy lata będzie wam wzbroniony i jedzony nie będzie. A w czwartym roku wszelki jego owoc będzie święty, na chwałę Boga. A w piątym roku możecie jeść jego owoc” (19: 23-25). Ponieważ, aby przestrzegać tego prawa i wiedzieć dokładnie, kiedy trzeba przynieść owoce do Świątyni, a kiedy można je już zjadać samemu, byłoby konieczne zapamiętanie daty zasadzenia każdego drzewa osobno, ustalone zostały zbiorowe „urodziny” wszystkich drzew na 15 dzień miesiąca szwat.

Po zburzeniu Świątyni praktyczne zastosowanie „urodzin” drzew przestało funkcjonować i dzień ten przekształcił się w święto o pomniejszym znaczeniu, podczas którego – współcześnie – sadzi się w Izraelu drzewa i w niektórych domach odbywa się uroczysta kolacja sederowa (przypominająca seder podczas święta Pesach), której zasady i przebieg zostały ustalone przez przez mistyczny nurt judaizmu w wieku XVI.

Mamy więc – podobnie jak w czasie święta Pesach – cztery kielichy wina, odczytywane są wersety dotyczące roślin w Izraelu, odbywa się błogosławienie wina i owoców i ich jedzenie.

Istnieje wiele wariantów przebiegu tej kolacji przy zapalonych świecach. Wspólne elementy to wino* (białe i czerwone) i różne owoce: winogrona, figi, granaty, oliwki czy daktyle. W ten dzień przypominamy sobie, że „Człowiek jest drzewem pola” (Księga Powtórzonego Prawa 20,19) i rozmyślamy nad lekcją która wypływa z tej botanicznej analogii.

* Pierwszy kielich wina – wino wyłącznie białe (symbolizuje zimę).
Drugi kielich – 2/3 białego i 1/3 czerwonego (symbolizuje nadchodzącą wiosnę)( istnieje także zwyczaj dodawania nie 1/3, ale tylko kropli wina czerwonego).
Trzeci kielich – 1/3 białego i 2/3 czerwonego (symbolizuje rozkwitającą wiosnę).
Czwarty – wyłącznie wino czerwone (oczywiście symbol lata).

Błogosławieństwa przed wypiciem każdego kielicha wina:

Błogosławiony jesteś Ty, Haszem, Król Świata, Stwórca owocu winorośli.

[Baruch Ata Haszem, Eloheinu, melech haolam, bore pri hagafen]

I przed zjedzeniem owocu:

Błogosławiony jesteś Ty, Haszem, Król Świata, Stwórca owocu drzewa.

[Baruch Ata Haszem, Eloheinu, melech haolam, bore pri haec]

Natomiast gdy będziemy jedli produkty roślinne, które nie są owocami drzew, błogosławieństwo brzmi:

Błogosławiony jesteś Ty, Haszem, Król Świata, Stwórca różnych rodzajów pożywienia (gdy przygotowane z mąki) / owocu ziemi (gdy inne produkty roślinne).

[Baruch Ata Haszem, Eloheinu, melech haolam,bore minej mzonot]

Istnieje wiele opinii w sprawie owoców, jakie powinno się jeść podczas kolacji. Najbardziej powszechny zestaw to oliwki, daktyle, winogrona, figi, granaty, jabłka, orzechy włoskie, tzw. chleb świętojański (karob czyli bukser), gruszki, wiśnie, nasiona słonecznika i fistaszki. Wersja skromniejsza, ale zgodna z Księgą Powtórzonego Prawa, zawiera charakterystyczne produkty rolnicze Izraela : „pszenicę, jęczmień, winogrona, figi, granaty, oliwki i miód” (8:8) („pięć owoców i dwa zboża Izraela”). Oczywiście winogrona można zastąpić rodzynkami, a zboża pojawiają się na stole w formie np. ciasta. Ziemia Izraela nasycona jest świętością, która nie sprowadza się wyłącznie do świata duchowego, ale objawia się także w formie fizycznej. Owoce, które rosną na tej ziemi, czerpią z niej wodę i minerały oraz jej świętość.

Wersja kabalistyczna jest znacznie bogatsza: zawiera albo 15 owoców, aby ich liczba odpowiadała dacie (15 dzień szwat), albo 30, bo wtedy dziesięć odpowiada liczbie sefirot w każdym z trzech światów: stworzenia, ukształtowania i działania (3×10=30).

W piątek 27 stycznia 2012 przypadła 67. rocznica wyzwolenia obozu Auschwitz-Birkenau i miasta Oświęcimia. Rocznicowe uroczystości rozpoczęły się już o godzinie 7. Kulminacyjnym punktem była publiczna prezentacja autentycznych, jedynych zachowanych drzwi komory gazowej z Birkenau.

W tym roku przypada 70. rocznica rozpoczęcia masowego mordu na Żydach w komorach gazowych Auschwitz II-Birkenau. Wśród pozostałości po tym największym niemieckim nazistowskim obozie zagłady znajdują się drzwi komory gazowej, najprawdopodobniej z krematorium V, wysadzonego w powietrze 26 stycznia 1945 roku przez esesmanów pod koniec ostatecznej ewakuacji obozu.

- Są wyjątkowym reliktem cierpień setek tysięcy osób – mówi Piotr M.A. Cywiński, dyrektor Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau. – Począwszy od 1942 roku, z przeznaczeniem dla Żydów, zostały zbudowane na terenie Auschwitz II-Birkenau największe komory gazowe Trzeciej Rzeszy – dodaje.

Byli w nich mordowani również Romowie, wyselekcjonowani w obozie Polacy oraz więźniowie innych narodowości. W czterech wielkich komorach gazowych i krematoriach, według wyliczeń Niemców, można było w ciągu roku uśmiercić i spalić 1,6 miliona ludzi.

- Drzwi prowadziły w jedną stronę, nie wyszedł przez nie już nikt – mówi dyrektor Cywiński. – Od środka, resztkami sił, ludzie przeznaczeni na zagładę napierali na nie, a one wytrzymywały. Wybijali wizjer, więc zabito go blachą – dodaje dyrektor Muzeum.

Ciężkie drewniane drzwi zamykane były na żelazne rygle, które po zasunięciu dociągano dla uszczelnienia specjalnymi zakrętkami.

Drzwi, które po konserwacji przechowywane są w szklanej gablocie, pierwszy raz opuściły Państwowe Muzeum. Można je było zobaczyć w Oświęcimskim Centrum Kultury.

- W środku gabloty nie ma tlenu, tylko azot – mówi Marcin Wiśniewski, projektant gabloty. – Zostało również zamontowane urządzenie mierzące wilgotność powietrza i temperaturę – dodaje. W takim środowisku drzwi przetrwają wieki i będą wymowną pozostałością po najciemniejszej karcie historii XX wieku.

- Rzeczpospolita nigdy nie zapomni o ofiarach Auschwitz – napisał w liście adresowanym do byłych więźniów i uczestników uroczystości prezydent Bronisław Komorowski.

Chanuka to święto upamiętnienia zwycięstwa Machabeuszy nad Grekami i ponownego uświęcenia Świątyni. Trwa osiem dni, a zaczyna się 25 dnia miesiąca Kislew Nazwa „chanuka” została nadana dla upamiętnienia faktu, że żydowscy wojownicy odpoczęli – hebr. „chanu” – zakończywszy walkę . Miało to miejsce w dniu 25 miesiąca Kislew – zaś zapisaną hebrajskimi literami cyfrę 25, można odczytać jako „ka”. Historia Chanuki rozpoczyna się w czasach rządów Aleksandra Wielkiego. Aleksander podbił Syrię, Egipt i Palestynę. Zezwolił jednak aby ludzie zamieszkujący tereny przez niego podbite kultywowali swoje zwyczaje religijne i zachowali pewien stopień autonomii. Pod tymi, dość łagodnymi, rządami, wielu Żydów przyjęło kulturę helleńską i jej język, zwyczaje i ubiory.

Ponad sto lat później, następca Aleksandra, Antiochus IV miał władzę nad tymi terenami. Rozpoczął on ucisk Żydów, umieszczając w Świątyni helleńskich kapłanów, masakrując Żydów i zabraniając im praktykowania ich kultu. Bezcześcił on również Świątynię domagając się ofiar ze świń (zwierząt niekoszernych) na ołtarzu. Dwie grupy przeciwstawiły się Antiochusowi, grupa narodowa pod przywództwem Mattathiasa Hasmoneańczyka i jego syna Judę Mahabeusza oraz religijna znana jako chasydzka, poprzedzająca Faryzeuszy ( nie ma bezpośredniego związku ze współczesnym ruchem chasydzkim). Połączyli oni swe siły w buncie przeciwko zarówno wynarodowianiu Żydów helleńskich jak również presji ze strony rządu greckiego. Rewolucja powiodła się i Świątynia została ponownie uświęcona.

Według tradycji spisanej w Talmudzie, w czasie ponownego uświęcenia pozostało bardzo niewiele oliwy, która by nie została skalana przez Greków. Oliwa była niezbędna do menory ( kandelabru) w Świątyni, która miała się palić każdej nocy. Zostało tylko jednak tyle oliwy aby zapalić menorę jednej nocy. I nagle, w cudowny sposób, paliła się ona przez dni osiem, tak długo jak było trzeba czasu aby zebrać nowe zapasy oliwy do menory. Trwające 8 dni święto zostało ogłoszone aby upamiętnić ten cud.

Zwyczaje i obrzędy

Centralnym obrzędem Chanuki jest zapalanie świec na chanukiji. W dzisiejszych czasach używa się świec, ale pierwotnie używano do tego celu glinianych lub metalowych lamp oliwnych z ośmioma miejscami na knot. Świece chanukowe zapala się w ten sposób, że pierwszego dnia zapala się pierwszą świecę, zaczynając od prawej strony, i w ciągu następnych dni dodaje się po jednej świeczce, tak że ósmego dnia płonie cała chanukija. Drugiego dnia zapalanie zaczyna się od drugiej świeczki, przypisanej na ten dzień i dopiero potem zapala się tę, która płonęła dnia poprzedniego. Tak postępuje się również w kolejne dni święta.

Zapalaniu świec towarzyszą następujące błogosławieństwa: „Błogosławiony jesteś Panie, Boże nasz, Królu Wszechświata, który uświęciłeś nas swymi przykazaniami i przykazałeś nam zapalać światło Chanuki” i „Błogosławiony jesteś Panie, Boże nasz, Królu Wszechświata, za to, że uczyniłeś cuda naszym ojcom w owych dniach, w tamtym czasie”. Pierwszego dnia Chanuki dodaje się jeszcze: „Błogosławiony jesteś Panie, Boże nasz, Królu Wszechświata, za to, że dałeś nam życie, zachowałeś nas i doprowadziłeś do dzisiejszego dnia”. Światła chanukowe powinny palić się co najmniej przez pół godziny, a jeśli zgasną, należy je zapalić ponownie, ale już bez powyższego błogosławieństwa. Do zapalania służy osobna, dziewiąta świeczka – szamasz (pomocnik) – która również ma swoje miejsce na chanukiji, nie może jednak znajdować się w jednym rzędzie z pozostałymi świeczkami. Nie można bowiem zapalać świateł chanukowych jedno od drugiego ani też dopuścić, aby płomienie się stykały. Oprócz chanukiji musi palić się inne światło, gdyż tradycja zakazuje czerpania korzyści ze światła świecznika – ma ono służyć tylko dla uczczenia święta. Każdego dnia święta recytuje się cały Hallel (odpowiednie Psalmy), natomiast czytane w czasie Chanuki fragmenty Tory opowiadają o poświęceniu Przybytku na pustyni i zapaleniu Menory, oraz o darach, jakie zostały wtedy złożone przez książąt Izraela. Ponadto przy zapalaniu świec śpiewana jest pieśń „Maoz cur”.

Zwyczaj nakazuje, aby kobiety nie pracowały podczas gdy palą się światła Chanuki, a czasem nawet jest on rozszerzany na cały czas trwania święta. Kobiety cieszą się bowiem szczególnymi względami podczas Chanuki na pamiątkę czynu Judyty. Judyta bowiem weszła podstępem do wrogiego obozu, do namiotu Holofernesa, wodza Syro-Greków. Napoiła go, a gdy ten zasnął, ucięła mu głowę… Wydarzenie to zaważyło na zwycięstwie Machabeuszy.

Tradycyjne potrawy chanukowe to placki zwane latkes, pączki i faworki, ponieważ podczas tego święta na pamiątkę cudu chanukowego przyrządzane są potrawy na oleju. Przygotowuje się też dania z mleka i serów na pamiątkę Judyty.

Gry chanukowe

Świecki charakter Chanuki przejawia się w tym, że dozwolone są wtedy gry hazardowe, np. gra w karty. Jednak najpopularniejszy i najbardziej charakterystyczny dla Chanuki jest drejdel, czyli czworoboczny bączek, którym bawią się dzieci. Na jego czterech ściankach napisane są hebrajskie litery: n, g, h, f – pierwsze litery słów: „nes gadol haja szam” , co oznacza „cud wielki był tam”. Drejdlem można także grać. Oto zasady: hebrajskie litery mają na potrzeby gry znaczenie w jidysz: „n” – „niszt” (nic) lub „nemt” (bierzcie); „g” – „ganc” (całe); „h”- „halb” (połowa); „sz” – „sztel-an” (postaw).

Inną popularną grą są kwitlech. Są to kartki oznaczone cyframi od 1 do 12 (dwa komplety), które rozlosowuje się między graczami po dwie. Gra polega na tym, że trzeba osiągnąć liczbę 31 przez dodanie sumy posiadanych numerów do liczby 9 lub jej wielokrotności. Trzeba zatem posiadać dwie dwójki lub dwie jedenastki, lub szóstkę i siódemkę itd. Można także używać kwitlech przedstawiających cyfry za pomocą liter hebrajskich.

——

W 169 p.n.e. Antioch IV z hellenistycznej dynastii Seleucydów, wracając z Egiptu brutalnie zagarnął skarby Świątyni Jerozolimskiej, tytułem zaległych danin. Wywołało to niepokoje, na które Antioch zareagował bezlitośnie – zajął Jerozolimę, kazał zburzyć jej mury, a świątynię zamienił w przybytek fenickiego kultu boga Baal-Szamina (którego Grecy nazywali Zeusem Olimpijskim) i któremu nakazał oddawanie czci. W 167 p.n.e. wydał też edykt zabraniający wszelkich żydowskich obrządków i zwyczajów. Posunięcia te spowodowały wieloletnią wojnę, której pierwszy etap zakończył się w grudniu 164 p.n.e. zdobyciem Jerozolimy przez przywódcę powstania, Judę Machabeusza.

„Święto świateł” upamiętnia cudowne wydarzenie po poświęceniu świątyni: niewielka ilość czystej rytualnie oliwy po otwarciu świątyni jerozolimskiej paliła się przez osiem dni.

1Mch 4:56-59 BT Przez osiem dni obchodzili poświęcenie ołtarza, a przy tym pełni radości składali całopalenia, ofiary pojednania i uwielbienia. Fasadę świątyni ozdobili złotymi wieńcami i małymi tarczami, odbudowali bramy i pomieszczenia dla kapłanów i drzwi do nich pozakładali,a między ludem panowała bardzo wielka radość z tego powodu, że skończyła się hańba, którą sprowadzili poganie. Juda zaś, jego bracia i całe zgromadzenie Izraela postanowili, że uroczystość poświęcenia ołtarza będą z weselem i radością obchodzili z roku na rok przez osiem dni, począwszy od dnia dwudziestego piątego miesiąca Kislew.

2Mch 1:18 BT Mając obchodzić Oczyszczenie świątyni dwudziestego piątego Kislew, uważaliśmy, że trzeba wam o tym donieść, abyście wy także obchodzili Święto Namiotów i ognia [na pamiątkę tego], jak Nehemiasz odbudował świątynię i ołtarz, a potem złożył ofiary.

Najważniejszym rytuałem święta jest zapalanie świateł: jednego pierwszego dnia święta, dwóch – drugiego itd. aż do ósmego, kiedy to zapalane jest osiem świateł (lamp oliwnych, albo współcześnie – świec). Używany jest do tego charakterystyczny świecznik zwany chanukiją z dziewięcioma ramionami, z których jedno – szamasz (sługa) – spełnia rolę pomocniczą, gdyż od niego w kolejności od lewej do prawej zapala się pozostałe świece. Świece te zapala głowa domu (mężczyzna lub kobieta), lecz przedtem wygłasza błogosławieństwa.

Oprócz chanukiji musi też palić się inne światło – nie należy bowiem wykorzystywać świecznika do czytania lub oświetlenia, a jedynie jako znak cudu. Aby rozgłosić wieść o cudzie, chanukiję należy postawić w drzwiach lub na oknie. Ósmego dnia śpiewa się też hymn Maoz Cur. W innym wariancie rytuału zapala się jedną świecę na każdego domownika.

Podczas Chanuki wolno pracować, chociaż kobietom zaleca się powstrzymywanie od pracy na czas palenia się świec (ok. pół godziny). Kobiety podczas Chanuki traktowane są szczególnie – na pamiątkę bohaterstwa Judyty (opisanego w Księdze Judyty), która podstępem wdarła się do Holofernesa, naczelnego dowódcy Asyryjczyków, oczarowała go, a kiedy spał pijany, odcięła jego głowę, ratując mieszkańców Betulii i reszty Izraela.

Religia nie nakazuje spożywania określonych posiłków, choć powstała, związana z Judytą, tradycja osnuta wokół naleśników z serem, placków ziemniaczanych (latkes) i pączków nadziewanych konfiturami, dżemem lub marmoladą i posypanych cukrem pudrem (sufganijot) jako przygotowywanych na oliwie.

Dla niereligijnych Żydów Chanuka przybrała formę świeckiego święta, w którym na wzór Bożego Narodzenia (zazwyczaj przypadającego mniej więcej w tym samym czasie), dzieciom daje się prezenty, w tym także gotówkę (jid. gelt) i słodycze (popularnym drobnym podarunkiem są czekoladki w kształcie monet). Ponadto podczas święta popularne są gry hazardowe – dorośli grają w karty, a dzieci w grę z wykorzystaniem drejdla, gdzie stawką są np. czekoladki lub cukierki.

W Izraelu święto to nabrało dodatkowo państwowego i militarnego znaczenia, za sprawą silnie podkreślanego związku z powstaniem Machabeuszy.

——

W Polsce radowanie się świętem może przysporzyć wrogów. Moja była pracodawczyni i prześladowczyni – dyrektorka z Gimnazjum nr 1 w Gdańsku coś o tym wie. Do sądu 6 grudnia, przyniosła kolejne kwity, dokumentując swoje osobiste zaangażowanie w rozpętanie zeszłorocznej afery. Ta wiedźma groziła mi w sierpniu 2007, że odchodząc z jej szkoły nie da mi pracować gdzie indziej. Z zacięciem realizuje swój plan, w czym wspierają ją „bierni” gdańscy urzędnicy. Mi pozostaje liczyć na cud. Jesteśmy narodem, którego historia łączy się z wieloletnimi prześladowaniami, bardzo często związanymi z przekonaniami religijnymi. Od 2002 roku, kiedy jeszcze pracowałam w Gimnazjum nr 1 w Gdańsku, oficjalnie odmówiłam uczestnictwa w wyjazdowych radach pedagogicznych, których celem było picie alkoholu i prymitywne, obsceniczne zachowania ku uciesze lubiących niewyszukane rozrywki dyrektorek. Całość imprez organizowana była z pieniędzy budżetowych miasta. Dytrektorka budowała w ten sposób w swojej szkole, pełnej konfliktów i intryg, których opisy przedstawia Daniel Aldin w książce „Toksyczna szkoła”, dobrą atmosferę pracy. Tak wyłamałam się z kręgu czarownic. Poza tym imprezy te kolidowały z obchodzonymi przeze mnie świętami – Roszhaszana, itd. Dla dyrektorki był to dowód na moje nielojalne postępowanie. Dla mnie wolność, że nie będę musiała już więcej udawać, że świętuję razem z nią wygrywane przez szkołę procesy z ludźmi, którzy próbowali dochodzić swoich praw przed gdańskim sądem pracy. W ciągu następnych trzech lat przeżyłam niebywałą nagonkę. Później poznałam niesprawiedliwość gdańskich sądów także na własnej skórze. Odczuwam bezradność wobec zeznań fałszywych świadków, których Maria Węgłowska potrafi przywołać na salę sądową. W maju 2011 fałszywe zeznania złożył syn byłej przewodniczącej rady rozdiców oraz radnego dzielnicy Strzyża, gdzie znajduje się szkoła.To nastolatek, które nigdy nie widziałam. „Bezstronny” sąd nie informował mnie o swoich posiedzeniach dając niezwykle komfortowe warunki do zeznań ludziom, którzy chętnie i dziś wyrzuciliby nas z Polski i zagarnęli nasze mienie. Jedynka wynajęła byłego ZOMO-wca, dziś detektywa, by chodził za mną jak cień i śledził jak spędzam czas. Nawet on zawitał do sądu, żeby dołożyć do sprawy co nieco. Szkoda, że nie udokumentował on rozbicia mojego samochodu przez zaprzyjaźnioną sobie rodzinę drugiej dyrektorki – Teresy Kwiatkowskiej . Pogodziłam się z upokorzeniami na tle antysemickim. Wiem, że dla polskich sędziów będę jedynie chciwym żydowskim śmieciem, bo taki mój obraz wymalowała mi Jedynka przy udziale swoich pomagierów. Choruję na depresję i PTSD. Moje procesy z Gimnazjum nr 1 trwają 6 lat. To koszmar, któremu spokojnie przyglądają się różni ludzie. Prezydent Gdańska, do którego przed laty zwracali się moi obrońcy, udaje że sprawą zajmuje się niezawisły sąd. Chciałabym, żeby rozprawy odbywały się w i n n y m m i e ś c i e niż Gdańsk, gdzie Węgłowska nie ma swoich znajomych, którzy z racji działalności politycznej mają możliwość wpływania na niby bezstronnych sędziów. Chciałabym, żeby prezydent mojego miasta był tak otwartym człowiekiem jak Barack Obama, który mimo własnych przekonań religijnych potrafi się cieszyć wspólnie z radującymi się swoim świętem i historią Żydami. Niestety żyję w bezdusznym zaścianku, gdzie alkohol jest wyniesiony na piedestał do tego stopnia, że przysłania on jasność rozumowania nawet sędziom. Maria Węgłowska za organizowanie przymusowych alkoholowych wypadów swoim pracownikom powinna siedzieć na moim miejscu w sądzie i martwić się o swój los. Tymczasem jej bezczelność sięga zenitu. Nadzór oświatowy nie dokonał żadnej kontroli, a przecież istniało coś takiego w Jedynce jak kronika szkolna, w której nauczycielki Grażyna Lisius i Anna Nowakowska-Ochnik przyklejały zdjęcia upamiętniające rady peadgogiczne szacownego grona. Ta kronika została stworzona po to, żeby pokazywać ją wizytatorkom i neutralizować opis prawdziwego życia szkoły, jakiego dokonał w swojej publikacji Daniel Aldin. Maria Węgłowska nic sobie nie robi ze zdjęć ukazujących picie alkoholu nawet w budynku szkoły. W 2003 roku, podczas balu gimnazjalnego, zwróciłam uwagę na spożywanie alkoholu przez chłopców w toalecie szkolnej. Jeden z nich wymiotował. Rozbawione nauczycielki zaproponowały mi wypicie drinka i „zluzowanie”, bo nic szczególnego nie dzieje się. Dla mnie taka kultura jest całkowice obca. Niestety od jej zwolenników zależy moja przyszłość. Po każdej rozprawie wracają w moich myślach wspomnienia z Toksycznej szkoły. Odczuwam brak poczucia bezpieczeństwa. Czuję się bardzo skrzywdzoną przez kraj, w którym kumoterstwo, korupcja i alkohol oraz bezczelny atysemityzm to jedyne co daje możliwość gwarancji bytu. Opisuję swój dramat po to, żeby został jakiś ślad na wypadek, gdybym już tego dalej nie mogła znieść. W grudniu 2005 roku Maria węgłowska razem z pomagającą jej wówczas Karoliną Sikorską doprowadziły mnie do próby samobójczej. Karolina Sikorska to kolejny zaskakujący epizod w mojej sprawie. Maria Węgłowska wyjęła ją dosłownie z kapelusza. To właśnie ona reprezentując Gimnazjum nr 1, wymyśliła na poczet rozprawy przed Sądem pracy opinię na temat mojej chciwości pieniędzy potrzebnych mi na emigrację do P A L E S T Y N Y! W krótkim czasie Karolina Sikorska stała się ze zwyczajnej nauczycielki zupełnie inną osobą. Podobnie awansowała i sędzia, która sprawę poprowadziła z korzyścią dla Węgłowskiej. Przypadek? Niedawno czytałam książkę, w której znalazłam dosyć ciekawe opisy wojenne i powojenne miasta gdzie urodziła się Maria Węgłowska. Nie słyszałam aby w okresie swoich studiów była ona działaczką KOR-u a mimo tego w latach 2000-tych podpięła się pod wieloletnią znajomość z działaczką Solidarności. Znając nikczemność mojej byłej dyrektorki nie wierzę w jej bezstronne zainteresowanie w latach 70-tych ludźmi z KOR-u. Gdyby była ona osobą pełną empatii dla biednych robotników i ich rodzin, nie przeszłaby takiej metamorfozy i niestałaby się moją niedoszłą morderczynią. Pamiętam jej zupełną obojętność, gdy główną dyrektorką szkoły była Teresa Kwiatkowska. Obydwie ustawiały dzieci biednych robotników, które zaniżały poziom ich szkole, w swoim gabinecie. Węgłowska nawet nie mrugnęła okiem, gdy Kwiatkowska biła chłopców po twarzy. Gimnazjum było wówczas Szkołą Podstawową nr 66. Tą samą szkołą, w której uczyły się dzieci gdańskich polityków. Oczywiście te drugie dzieci nie poznały na swoich twarzach takiego dotyku ręki Teresy Kwiatkowskiej. Ich być może pani Teresa nawet głaskała.
W takim nastroju jestem na trzy dni przed nadchodzącą Chanuką. Chociaż moje życie zostało zrujnowane przez polskich antysemitów, w końcu Polska to nasz cmentarz, miejsce w którym dokonało się Szoah, raduję się słuchając Maccabeats. Cieszę się, że ci młodzi ludzie za Oceanem mają możliwość normalnego życia i że nasz naród nie zginie, chociaż tacy ludzie jak Węgłowska i spółka wsadziliby nas żywcem do pieca lub poćwiartowali siekierami jak mieszkańcy Jedwabnego i innych przeklętych miejsc w Polsce. Od czasu pogromów minęło sporo lat, a potomkowie tych bandytów chociaż opuścili w większości tereny, gdzie przelali naszą krew, chętnie dokończyliby dzieła swoich ojców czy dziadków. Mi przypadło w udziale bronienie się przed ludźmi tego pokroju. Możliwość studiowania pozwoliła tej masie na wypłynięcie i z racji piastowanego stanowiska uczyniła ją nietykalną. Węgłowska nie miałaby możliwości prześladowania mnie, gdyby nie sztucznie przedłużane jej kolejne kadencje dyrektorskie. Jedynka ma opłaconą z budżetu miasta opiekę prawna róznych kancelarii. Miasto także finansuje nauczycieli, którzy dla rozrywki przychodzą pod salę rozpraw i siedzą tam godzinami, reprezentując swoje agresywne w stosunku do mnie zachowania. Mam na myśli pensję, którą pobierają za wykonywaną równocześnie pracę w swojej szkole, gdzie ich nie ma.
Chciałabym, żeby przed 17 lutego, kiedy odbywać się będzie kolejna rozprawa sądowa, anioł zamknął mi oczy, żebym nie musiała oglądać ohydej twarzy Węgłowskiej i słuchac jej jadowitego głosu nienawiści, a przed salą sądową nie będę musiała mijac Teresy Kwiatkowskiej, w stosunku do której gdańska prokuratura umorzyła postępowanie w 2006 roku, nie doszukując się szkodliwości społecznej w czynach polegających na naruszalności nietykalności cielesnej nieletnich w Gimnazjum nr 1 w Gdańsku. Gdańska prokuratura chociaż potwierdziła, że Kwiatkowska znęcała się nad podległymi sobie uczniami, bijąc ich wielokrotnie w głowę i po twarzy, stwierdziła, że działania Kwiatkowskiej miały charakter wychowawczy.
Kwiatkowska i mnie próbowała w ten sposób wychować. w listopadzie 2005 roku zostałam ogłuszona na terenie Jedynki uderzeniem w potylicę. Spędziłam na oddziale ratunkowym kilka godzin, dokąd z Gimnazjum nr 1 zabrała mnie karetka. To także kolejna cegiełka, która przyczyniła się do mojej rezygnacji z życia w grudniu 2005. Polska ma odzielne prawo dla Polaków bijących Polaków, tacy nawet trafiają do więzień i Polaków bijących Żydów. Tacy mają prawo cieszyć się uprawnieniami do piastowania stanowisk i wypełniania funkcji nauczyciela.

————

Po moich nocnych smutkach postanowiłam się wziąć w garść. Dziś posprawdzam prace uczniowskie i wystawię oceny na koniec półrocza. Jutro idę na spotkanie organizowane przez Panie Konsultantki CEN – Bożenę i Kornelę. W nocy z poniedziałku na wtorek i we wtorek po pracy przygotuję świąteczne potrawy i razem z bliskimi będę świętować Chanukę, a toksyczne wiedźmy zostawiam B-gu, żeby rozwiązał z nimi problem tak jak ze wszystkimi, którzy próbowali nas unicestwić.

Mojżesz otrzymawszy Torę jednocześnie wprowadził zwyczaj jej publicznego czytania. W niektórych okresach historii Izraela, okresach niewiary i wojen, zwyczaj ten ulegał zaniechaniu, a następnie przywracany przez pobożnego proroka bądź króla.

Tora jest częścią hebrajskiej Biblii znanej powszechnie wśród chrześcijan jako Stary Testament (Stare/Dawne Przymierze). Judaizm nazywa ją Tanachem. Słowo TaNaCh jest akronimem powstałym ze słów określających poszczególne części Tanachu: Tora (prawo, księgi od Rodzaju do Powtórzonego Prawa, czyli wszystkie 5 ksiąg Mojżeszowych), Newiim (prorocy), i Ketuwim (pisma, literę kaf czyta się czasem jako k a czasem jako ch).

Współcześnie publiczne czytanie Tory odbywa się w synagodze, w każdy szabat. Cała Tora została podzielona na części, liczebnie odpowiadające ilości szabatów w ciągu roku. W ten sposób w ciągu roku w synagodze zostaje odczytana cała Tora. Jeden szabatowy fragment nazywa się parszą. Oprócz tego, odczytuje się fragmenty z Newiim, zwane haftorą. Święto Simchat Tora kończy całoroczny cykl czytań i jednocześnie rozpoczyna nowy cykl. W dniu tym bowiem, wybiera się dwóch członków wspólnoty, z których jeden odczytuje ostatnią parszę, czyli ostatnie fragmenty Tory, a drugi ponownie rozpoczyna cykl czytania od pierwszego rozdziału pierwszej księgi biblijnej Bereszit (1 Mojżeszowa). Ma to podkreślać cykliczność Tory i jej wieczny, ponadczasowy charakter.

Pięcioksiąg Mojżeszowy dzieli się na 53 części nazywane parsziot. Co tydzień czytamy jedną parszę zamykając pełen cykl zwoju Tory w ciągu roku. Cykl zaczyna się w ostatni szabat miesiąca Tiszrei, a kończy w czasie Simchat Tora, kiedy świętujemy zamknięcie jednego cyklu i początek kolejnego.

Hakafot

Kiedy świętujemy, w noc Simchat Tora wyjmujemy z arki zwoje Tory, siedem razy obchodzimy z nimi bimę tańcząc i śpiewając.

Następnego ranka wzywamy wszystkich (łącznie z dziećmi) do Tory, gdy kończymy czytanie z Tory. Wtedy, w ramach wskazówki lub inspiracji, ponownie zaczynamy czytać Torę od słów „Na początku” – aby przypomnieć sobie, że cokolwiek widzimy, wszystko to pochodzi od jedności nazywanej Bogiem. Potem ponownie śpiewamy i tańczymy z Torą.

Gdzie istnieje inny naród, który tańczy z księgą? Dla Żydów Tora nie jest tylko księgą do studiowania, jest życiem. Przez ponad 3300 lat mocno się jej trzymaliśmy, mimo wszelkich przeciwieństw, a ona trzymała nas przy życiu. W Simchat Tora to prawie sama Tora chce się cieszyć. My stajemy się jej nogami.

Znów do pracy

Tiszrej jest jednym długim okresem podekscytowania. Kiedy się kończy, ponownie zanurzamy się w codzienności, w świecie pracy. Teraz ta codzienność będzie całkiem inna, ponieważ Wielkie Święta nas zmieniły. Jesteśmy połączeni i ożywieni; razem stworzymy zupełnie nowy, bardziej przyjazny świat.

Błogosławieństwa przy zapalaniu świec

1. Baruch Ata Adonaj Elohejnu Melech Haolam Aszer Kidszanu Bemicwosaw Weciwanu Lehadlik Ner Yom Hazikaron.

2. Baruch Ata Adonaj Elohejnu Melech Haolam Aszer Kidszanu Bemicwosaw Weciwanu Lehadlik Ner Szel Szabos W’Szel Jom Hakipurim.

3. Baruch Ata Adonaj Elohejnu Melech Haolam Aszer Kidszanu Bemicwosaw Weciwanu Lehadlik Ner Szel Jom Tow.

4. Baruch Ata Adonaj Elohejnu Melech Haolam Szehechejanu Wekijemanu Wehigianu Lazman Haze.

5. Baruch Ata Adonaj Elohejnu Melech Haolam Aszer Kidszanu Bemicwosaw Weciwanu Lehadlik Ner Szel Szabos Kodesz.

„Przez siedem dni będziecie mieszkać w szałasach (…) aby pokolenia wasze wiedziały, że w szałasach kazałem mieszkać synom izraelskim, gdy wyprowadziłem ich z ziemi egipskiej”. (Tora)

Sukkot (סוכות) Święto Szałasów (Namiotów), zwane też Kuczki – żydowskie święto rozpoczynające się pięć dni po święcie Jom Kippur, a dwa tygodnie po rozpoczęciu roku. Święto należy do świąt radosnych i upamiętnia mieszkanie w szałasach i namiotach (sukka, szałas/namiot, kuczka w hebr. – סוכה Suka) podczas wyjścia z Egiptu i wędrówki do Kanaanu.
Żydzi wyszli z Egiptu, zostawiwszy swoje zagospodarowane domostwa. Na trudności związane z porzuceniem życia, do którego przywykli, nałożyły się obiektywne problemy związane z zamieszkiwaniem na pustyni: nie było ścian chroniących od wiatru, nie było dachów osłaniających od deszczu i słońca.

Ustna Tora przekazuje nam opis cudów, których Najwyższy dokonywał dla Żydów, troszcząc się o ich pomyślność. Nazwa „Sukkot” oznacza „szałasy” (sukkah, namioty) i pochodzi od nakazu związanego z tym świętem, tzn. nakazu zamieszkania w miejscu tymczasowym.

Mędrcy głoszą rozbieżne poglądy na temat wydarzenia, które stało się przyczyną pojawienia się tego nakazu. Jedni mówią, że szałasy to pamięć o „obłokach chwały”, towarzyszących Żydom przez cały czas ich wędrówki po pustyni i osłaniających przed palącym słońcem (jeśli potraktujemy słowa „w szałasach kazałem mieszkać” jako alegoryczną wypowiedź o obłokach chwały). Inni z kolei twierdzą, że jest to przypomnienie gotowych szałasów, które Żydzi znaleźli po zakończeniu swojego pierwszego wyjścia z Egiptu pod panowaniem Ramzesa.

ŚWIĘTO ŻNIW

„Święto zbierania plonów na końcu roku” (Tora).

Rolniczy wymiar świąt ma dwa wyjaśnienia: dziękujemy B-gu za urodzajny plon, który daje siły życiowe naszemu ciału. Istnieje też żniwo duchowe – owoce pracy nad sobą, posłuszeństwa i naprawiania swoich niszczących skłonności poprzez wykonywanie nakazów B-ga.

Siódmy dzień Sukot nazywa się Hoszana Raba. Tego dnia odbywa się sąd nad całym światem. Także w święta Pesach (święto wyjścia z Egiptu) i Szawuot (dzień nadania Tory) pojawiają się dni sądu. Sukkot to święto duchowego bilansu – podsumowania zmian, jakie zaszły w człowieku, który przeżył wszystkie wcześniejsze święta.

NAWIEDZENIE ŚWIĄTYNI

„Trzy razy w roku ukażą się wszyscy twoi mężczyźni przed obliczem P-na, twojego B-ga” (Tora). [Exodus 34: 23]

Święto Sukkot to jeden z trzech razy w roku, gdy każdy Żyd nawiedzał Świątynię. Do dnia dzisiejszego zachowały się resztki wybrukowanych dróg z wykopanymi wzdłuż nich studniami dla wygody Żydów udających się do Świątyni. Każdy składał tam ofiarę święta i ofiarę „spotkania” na znak wdzięczności za to, że w czas tego święta miał siły, zdrowie i żydowskiego ducha, dzięki czemu mógł kolejny raz „spotkać się” z B-giem.

Sukkot to święto duchowego bilansu.

Prawa i zwyczaje związane ze świętem Sukkot

ŻYCIE W SZAŁASIE

„Będziecie mieszkać w szałasach”… Po czym jednak poznać miejsce zamieszkania? Według mędrców jest to miejsce, gdzie człowiek śpi. Są to obowiązki związane z tym świętem, ale każda chwila spędzona w szałasie staje się wykonaniem nakazu.

Prawo żydowskie mówi: ten, kto odczuwa dyskomfort znajdując się w szałasie, jest zwolniony z wypełniania nakazu mieszkania w nim”. Jeśli deszcz psuje wam wieczerzę, a hałas ulicy lub chłód przeszkadza zasnąć, wtedy możecie spożywać pokarmy i spać w domu.

CO TO JEST SZAŁAS?

Jeśli chcecie sami zbudować świąteczny szałas, spytajcie rabina o prawidłowe zasady jego budowy.

Nawet wtedy, gdy nie macie możliwości zbudowania szałasu, możecie skorzystać z tego, który zostanie wzniesiony przez wspólnotę żydowską. Nie należy się wstydzić – przecież jest to robione także dla was!

CO TO JEST POKARM?

Przede wszystkim jest to chleb i sycące produkty mączne. Należy je koniecznie spożywać w szałasie. Znajdując się w szałasie i przystępując do spożywania chleba oraz innych produktów mącznych zrobionych z pszenicy, żyta, jęczmienia, owsa czy orkiszu, wypowiada się błogosławieństwo:

„Błogosławiony jesteś B-że nasz Wszechmogący, Władco Wszechświata, który oświeciłeś nas swoimi przykazaniami i nakazałeś nam mieszkać w szałasie!”.

Żydowska tradycja pozwala spożywać owoce i słodycze poza szałasem i nie nakazuje wchodzenia do szałasu, żeby ugasić pragnienie.

Chasydzi przestrzegają zwyczaju niespożywania żadnych pokarmów ani napojów poza szałasem, nawet w razie ulewnego deszczu (choć zasada „ten, kto odczuwa dyskomfort, jest zwolniony z nakazu mieszkania w szałasie” zwalnia z tego obowiązku). Wartość płynąca z wypełniania nakazu pozwala nie odczuwać dyskomfortu.

CO TO JEST SEN?

Spanie w szałasie to obowiązek związany ze świętem Sukkot. Jeśli jednak chłód, hałas ulicy lub konieczność przenoszenia poduszek powodują niewygodę, można pozostać w domu (zgodnie z zasadą „ten, kto odczuwa dyskomfort, jest zwolniony z nakazu mieszkania w szałasie”).

W niektórych wspólnotach przyjęło się, aby w ogóle nie spać w szałasie. Obecność w nim wysokich duchowych sił wynikających z faktu wypełniania nakazu nie pozwoli Żydowi zasnąć. Z kolei ten, kto nie czuje obecności tych sił, powinien odczuwać dyskomfort ze względu na własny brak wrażliwości. Z kolei osoba odczuwająca dyskomfort jest zwolniona z wypełniania tego nakazu.

KOBIETY

Zgodnie z literą Tory, kobiety są zwolnione od wypełniania nakazu mieszkania w szałasie i nakazu dotyczącego czterech roślin. Mogą one jednak wypełnić te nakazy i wypowiedzieć odpowiednie błogosławieństwa.

ŚWIECE W TRAKCIE ŚWIĘTA SUKKOT

W przeddzień pierwszego dnia Sukkot oraz w nocy drugiego dnia zapalane są świąteczne świece. W rodzinie nakaz ten wypełniają kobiety. Niezamężne kobiety zapalają po jednej świecy, a mężatki po dwie. W wielu wspólnotach przyjęło się, że do tych dwóch świec matki dodają świece odpowiadające liczbie dzieci.

W przeddzień pierwszego dnia świece są zapalane na 18 minut przed zachodem słońca, a w przeddzień drugiego – po pojawieniu się na niebie gwiazd.

Błogosławieństwo wypowiadane przy zapalaniu świec:

Baruch Ata Adonaj Elohejnu

Melech Haolam Aszer Kidszanu Bemicwosaw Weciwanu

Lehadlik Ner Szel Szabos Kodesz

O święcie Sukkot

CZTERY RODZAJE ROŚLIN

Jeden z nakazów związanych ze świętem Sukkot dotyczy czterech roślin.

Jedna ze specjalnych micw na Sukot to odmówienie błogosławieństwa nad „Czterema Rodzajami”: etrogiem(cytrus), lulavem (gałązka palmowa), trzema gałązkami mirtu i dwoma wierzby. To wszystko razem nazywa sięArba Minim.

Zwyczaj nakazuje pomachać Arba Minim trzy razy w każdy z sześciu kierunków: trzy razy na południe, trzy razy na północ, trzy razy na wschód, trzy razy do góry, trzy razy do dołu, aż w końcu trzy razy na zachód (przez swoje ramię). Należy to powtarzać każdego dnia Sukot (oprócz Szabatu).

JAKIE SĄ ELEMENTY ŚWIĘTA SUKKOT?

JOM TOW

Pierwsze dwa dni (w Izraelu tylko pierwszy dzień) noszą nazwę Jom Tow, co po hebrajsku oznacza „dobry, świąteczny dzień”. Prawa obowiązujące w te dni są bardzo podobne do praw szabatu.

CHOL HAMOED

Pozostałe pięć dni (w Izraelu – sześć) nosi nazwę Chol Hamoed. Są to dni powszednie przypadające w trakcie Sukkot. W te dni (tzn. te spośród nich, które nie przypadają w Szabat) nie obowiązują takie surowe normy zachowania, jak w Szabat czy w Jom Tow. Mędrcy mówią jednak, że jeśli chce się uzyskać błogosławieństwo dla swoich powszednich spraw, nie należy ich wykonywać w te dni.

BŁOGOSŁAWIENIE KOHENÓW

W czasie modlitwy Musaf w trakcie Sukkot przy ścianie synagogi skierowanej w stronę Jerozolimy zbierają się kohenowie – potomkowie arcykapłana Aarona, brata Mojżesza.

Wypełniają oni nakaz pobłogosławienia narodu żydowskiego, o którym powiedziano tak: „choć słowa wychodzą z ust ludzkich, błogosławieństwo kieruje Sam Wszechmogący”.

4 RODZAJE ROŚLIN – 4 TYPY ŻYDÓW

Jedno z nakazów święta Sukkot dotyczy czterech roślin. Na czym to polega? Mędrcy mówią, że rośliny symbolizują różnych Żydów. Rośliny te różnią się między sobą smakiem i zapachem:

ETROG (cytrus) ma przyjemny smak i zapach. Smak to symbol posiadania mądrości Tory, a zapach jest symbolem wypełniania dobrych uczynków. Etrog to symbol Żyda mędrca i Żyda sprawiedliwego.

LULAW (gałązka palmy daktylowej) – Jej owoce mają smak, ale pozbawione są zapachu. Podobnie istnieją ludzie, którzy posiedli mądrość, ale nie znajduje ona odzwierciedlenia w ich uczynkach.

HADAS (gałązka mirtu) posiada zapach, lecz nie ma smaku. Ta roślina symbolizuje „prostych” Żydów – wypełniających przykazania, kierujących się wiarą, lękiem lub miłością do Stwórcy, lecz nie dogłębną znajomością Tory.

ARAWA (gałązka wierzby) jest pozbawiona zarówno smaku, jak i zapachu. Są Żydzi, którzy obecnie nie znają mądrości Tory i nie wypełniają jej praw.

Wypełnienie nakazu polega na tym, że bierze się wszystkie cztery rośliny razem i potrząsa nimi. Potrząsają wszyscy jednakowo – prawi i grzeszni, mędrcy i prostaczkowie. Stając przed obliczem Stwórcy w święto Sukkot (w „dni naszej radości”, jak mówi o nich Tora) pozostajemy różni, ale jednoczymy się, albowiem w radości wszyscy są równi!

70 NARODÓW – 70 SKŁADANYCH OFIAR

„Izrael różni się od innych narodów – kiedy inne narody się cieszą, myślą o sobie, a gdy serce Izraela wypełnia się radością, zaczyna on troszczyć się o to, aby radość wypełniła także innych ludzi”.

W dni święta Sukkot na stół ofiarny w Świątyni (gdy istniała) wprowadzano 70 byków, zgodnie z liczbą narodów pochodzących od Noaha (Noego), które dały początek wszystkich współczesnych narodów. Celem ofiar było odkupienie grzechów całej ludzkości oraz błaganie o pokój i pomyślność.

Każda chwila spędzona w szałasie w czasie tego święta jest wypełnieniem nakazu.

W starożytności święto było związane ze żniwami. Przez siedem dni święta ortodoksyjni żydzi mieszkają poza domem w budach pod gołym niebem – w Izraelu często budowanych na balkonach. Podczas święta recytuje się psalmy i wykonuje się obrzęd kołysania bukietami splecionymi z gałązek palmy (lulaw), trzech gałązek mirtu (hadasa), dwóch gałązek wierzby (arawa) trzymanymi w prawej ręce i owocami etrogu w lewej. Kołysanie wykonuje się na cztery strony świata oraz w górę i w dół na znak czci dla Stwórcy tych darów[1][2]. Następnie ludzie udają się na codzienną procesję, którym towarzyszą modły o dobre plony. Procesja dnia siódmego była najdłuższa i nazywano ją Hoszanna Raba, a tłum uroczyście obchodził synagogę siedem razy.

Inną ceremonią jest obrzęd czerpania wody w dzień Szmini Aceret, będący kulminacją święta.

Sukkot trwa siedem dni, a święto zamyka dzień ósmy tzw. Simchat Tora („Radość Tory”), w którym obnoszone są w radosnej procesji zwoje Tory siedmiokrotnie wokół świątyni. Ten dzień jest tak radosnym dniem, że jako jedyny czas w roku nawet dzieci otrzymują możliwość dotknięcia świętych zwojów pisanych świętymi literami (które dozwolone są jedynie kapłanom).

W święto Szałasów rozpoczyna się druga sesja Knesetu.